Việc dạy trẻ 5- 6 tuổi làm quen chữ cái có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Ở lứa tuổi mầm non hoạt động chủ đạo của trẻ là vui chơi nhưng bước sang tiểu học hoạt động học tập là chủ đạo của trẻ. Vì vậy nếu chúng ta không có bước chuẩn bị giúp trẻ tạo tâm thế tốt thì trẻ sẽ khó để thích nghi với môi trường học tập khi vào lớp 1.
Thông qua việc cho trẻ làm quen chữ cái, vốn từ của trẻ được nâng cao, trẻ được tập nghe để phân biệt và tập phát âm các âm của Tiếng Việt, được làm quen với hình dáng, cách sắp xếp các chữ thành từ, cách phát âm được chữ cái ghi lại bằng chữ cái. Đối với trẻ mầm non chơi là hoạt động chủ đạo, nên tôi thường tổ chức các hoạt động đa dạng, phong phú nhằm củng cố cho trẻ nhận dạng các mặt chữ cái, phát âm rõ ràng, chính xác làm tiền đề cho trẻ thích ứng với việc đọc, viết
Tổ chức hoạt động nhằm giúp trẻ nắm được cách sử dụng công cụ viết như: bút chì, bút lông, phấn…. Biết được hướng viết, vẽ trên cát, vẽ bằng que, tô màu tranh, vẽ tự do trên giấy, trang trí đường diềm bằng bút sáp, bút dạ…để rèn luyện vận động của các cơ nhỏ, sự khéo léo của ngón tay, sự phối hợp tay mắt, giúp trẻ làm quen với cách sử dụng giấy, bút, biết cách cầm bút đúng và giữ giấy khi tô, vẽ, “viết”
Dạy trẻ làm quen chữ cái thông qua hoạt động học “làm quen chữ cái” sẽ lần lượt giúp trẻ nhận biết và cô dành thời gian để đọc sách với cá nhân, nhóm nhỏ, vừa đọc vừa chỉ tay để trẻ phân biệt các từ, mối liên hệ giữa từ ngữ và tiếng nói, ý nghĩa của từ; hướng dẫn trẻ đọc: từ trái sang phải, từ trên xuống dưới, đọc hết trang thì giở tiếp trang khác.
Tổ chức các hoạt động chơi các trò chơi đóng vai có liên quan nhiều đến các hành vi viết, sử dụng công cụ “viết” như: trò chơi bán hàng (“viết” hóa đơn tính tiền, “viết” tên hàng hóa, trò chơi bác sĩ (kê đơn thuốc, “viết, trò chơi bưu điện (“viết” địa chỉ, tên người nhận, người gửi,…). Gợi ý để trẻ tự làm bưu thiếp, làm sách tranh, sao chép một số ký hiệu, chữ cái, tên của mình theo mẫu có sẵn hoặc trẻ quan sát được từ môi trường xung quanh… cho trẻ làm quen với các nét chữ cơ bản như nét thẳng, nét ngang, nét xiên trái, nét xiên phải, nét cong hở trái, hở phải… cách đưa tay để tạo thành nét chữ; sử dụng bút để tô vẽ, tập tô, đồ các nát cơ bản trên giấy, tô chữ cái in rỗng, sử dụng phấn để viết, tô các nét trên vở.
Để tổ chức các hoạt động này được hiệu quả, tôi còn chuẩn bị đầy đủ các loại đồ dung, đồ chơi, tạo tình huống, không khí chơi vui vẻ để lôi cuốn trẻ tham gia vào hoạt động, trẻ chủ động tự nguyện chứ tuyệt đối không được ép trẻ phải thực hiện tô, đồ, sao chép và tuyệt đối không được trách móc, chê các sản phẩm do trẻ làm ra.
Để phát huy hiệu quả tôi còn trang trí môi trường chữ với nhiều màu sắc, đa dạng phong phú các kiểu chữ to, nhỏ, kiểu dáng khác nhau. Hay với các góc khác cũng vậy, cô và trẻ cùng đàm thoại, thoải mái trao đổi để đặt tên như:”; “Bé chuyên cần ”; “Bé làm bác sỹ”
Hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái được tổ chức trong các thời điểm khác nhau, lồng ghép trong các hoạt động, giúp trẻ vừa chơi vừa học thật lí thú. Giúp trẻ nhận biết, phát âm chính xác 29 chữ cái Tiếng Việt để chuẩn bị cho việc học đọc, học viết của trẻ khi vào lớp 1 là nhiệm vụ hết sức cần thiết. Nhận biết, phát âm tốt các chữ cái sẽ giúp trẻ tự tin, mạnh dạn, tích cực hơn trong các hoạt đông. Nhiệm vụ này đòi hỏi sự kết hợp của cả gia đình và nhà trường. Vì vậy, bố mẹ hãy giúp con ôn luyện chữ cái qua các trò chơi đơn giản khi ở nhà, hoặc tập tô các chữ trong vở tập tô để con có 1 hành trang tốt nhất khi bước vào trường tiểu học.
